در مورد شبکه‌هایی که در بخش افغانستان از فضای زبان فارسی پخش و تولید محتوا دارند و در کنار آن بسیار زیرکانه و چراغ‌خاموش ترویج گویش افغانی/ پشتو را هم به انجام می‌رسانند.
انتقاد مبتنی بر خیرخواهی انجام می‌شود اما نسبت به چیزی که عامل‌اش مایل به شنیدن یا دریافت آن و یا باورمند به اصل انتقاد و واکنش درست و مطلوب در برابر آن باشد.
انتقاد در جایی کارایی دارد و وارد است و در جایی برعکس آن بلکه جای خود را به تعریض و اعتراض می‌دهد،تعریض به طوری حفظ ادب شود اما بیان اعتراض ولکن تعریض هم در برخی جاها کارساز نیست،زیرا گاهی منافع طرف مورد نظر دقیقا و صرفا در آن چه هست که مورد انتقاد و اعتراض است و هر گونه توصیه و درخواست جهت اصلاح و تغییر در آن را به معنای ضعف و خسارت در منافع‌اش می‌پندارد و از همین رو نیز عمدتا سعی در خفه‌سازی هر فرد و یا منبعی که انتقاد و یا اعتراض می‌کند را مورد برخورد نامناسب (تند یا هر برخوردی که حدود ادب و اخلاق و یا حتی قانون را بشکند) قرار می‌دهد.
در قضایای کلان و عمدتا بحرانی افغانستان که موضوع نابودی زبان پارسی و ستیز و ستم بیش از حد به آن از سوی افغانیت/پشتونیسم یکی از آن‌هاست چنین مواردی نیز به وفور یافت می‌شود،عادی‌ترین مورد آن که جلوی چشم همگان سالهاست عرض‌اندام می‌کند و تقریبا به دلیل وجود کم‌شمار موارد مشابه از جایگاه بالا و بلندی هم برخوردار گشته همین تلویزیون‌های ماهواره‌ای افغانستانی است.
برخی از این تلویزیون ها با وجود این که مدیریت فارسی دارند و قاعدتا باید تولید محتوا و پخش برنامه‌های شان تنها و تنها به یک زبان «فارسی»و در پرتو منافع آن باشد با کمال تعجب دقیقا برعکس این را انجام می‌دهند و می‌کوشند تا آن جه را که تولید و پخش می‌کنند به گویش افغانی/پشتو نیز باشد،بدون آن که ظاهرا اجباری بر این موضوع باشد یا حداقل خودشان مجبور به پذیرفتن مسئولیت و مدیریت این شبکه ها باشند.
برای مثال شبکه‌ای که چند سال کم از تاسیس آن می‌گذرد و احتمالا از پربیننده‌ترین شبکه‌های فارسیزبان نیز است و مدیریت فارسی‌تبار دارد می‌بینیم که در تولید و پخش تولیدات خود با گویش افغانی/پشتو نیز کوتاهی نمی‌ورزد حال آن که کشور افغانستان یک کشور فارسیزبان و اکثریت قریب به تمام بینندگانش فارسی اند،این موضوع انسان را به تآمل وامیدارد که چرا چنین عملی از سوی کسانی انجام می‌گیرد که از آگاه‌ترین افراد در موضوع دشمنی و ستیز و ستم پیوسته و گستردهٔ افغانیت/پشتونیسم نسبت به زبان‌فارسی اند!!!
مثلا شبکهٔ «آمو » که با مدیریت «آقای مهدی » تولید و نشر دارد دیگر هیچ دلیل و برهان صادقی مبنی بر این که باید تمام محتوای شبکهٔ‌شان به گویش افغانی/پشتو «نیز »باشد ندارد مگر این‌که سه صورت را بتوان برای این موضوع متصور شد!
۱-این که جناب مهدی از جمله افرادی باشد که در
اردوگاه افغانیت/پشتونیسم و تامین منافع آن به هر روش و با هر ابزاری قرار دارند یا به دو زبانه بودن کشور و ملت پارسی افغانستان باور ارند و ترویج گویش افغانی/پشتو را وظیفهٔ خود می‌دانند.
۲-این که حامیان مالی شبکه افغان یا باورمندان به افغانیت/پشتونیسم و ترویج گویش افغانی اند
۳- این که احتمالا حامیان مالی شبکه صرفا سرمایه‌گذارانی که اند منافع مالی و درآمد از راه شبکه و یا حفظ منافع متنوع‌شان در کشور ازجمله منافع مالی نزدشان از هویت و اجزای مهم آن مانند زبان و غیره…اهمیتی ندارد یا چشمپوشی به دلیل‌های ارائه شدهٔ صورت می‌گیرد.
هر کدام از این صورت‌ها صادق باشد و یا حتی هر صورت و دلیل دیگری برای این همراهی در ترویج گویش افغانی در جامعه هیچ «توجیه»منطقی،عقلی و مصلحتی ندارد بلکه دلیلی است برای مخالفت و ترک این شبکه یا هر شبکه‌ای که ترویج گویش افغانی را در دستور کار خود دارد .
استقلال قربانی می‌طلبد،گاهی حتی ازخودگذشتگی (تاوان مالی،اعتباری،امکانی و جانی) و هر فرد جامعه که عاقل،بالغ و آشنا و آگاه به واقعیت موجود و وظایف خود و جامعه است نیز محکوم به پرداخت این قربانی است .
شاید در یک شبکه،انجمن،سازمان،اداره یا حزب یا هر نوع جایگاه و مسئولیت دیگری روند شهرت‌یابی،رشد مالی و علمی و سیاسی تسریع و کوتاه‌مدت شود صرفا به دلیل چشمپوشی و یا کار و فعالیت طبق برنامه و رویکردی که هدف آن تضعیف و نابودی ارزش‌های فردی و جمعی بشری باشد منجر به برآوری بخشی یا همهٔ اهداف شود اما آن انرژی و سرمایه‌ای که قربانی و فدای آن می‌شود اصل موضوع است ،مثلا«زبان»که یکی از این ارزش‌هاست ،متاسفانه زبان‌فارسی بارها دستخوش چنین روندی شده و تجربهٔ بسیاری از سکته‌ها و تضعیف‌ها را از سوی افرادی به خود دیده که از زمرهٔ مقربین و پروردگان درون منظومه و ساحت خودش بوده اند.
در افغانستان که «تافته‌ای جدا بافته »از جهان نیست هم چشمپوشی‌ها،همسویی‌ها و همکاری‌های بسیاری در اموری صورت گرفته که برنامه،فعالیت و هدف غایی‌شان از این دو تضعیف و نابودی «تمامیت‌فارسی» بوده،(یعنی جامعه،تاریخ،زبان،فرهنگ،همبستگی و هر اثر و موجودی که با آن متصف و مرتبط است )این چشمپوشی‌ها،همسویی‌ها و همکاری‌ها به هر دلیلی از جمله آن‌چه که در بالا ذکر شد قابل توجیه و دفاع نیستند بلکه اگر بدون ملاحضهٔ جایگاه،نسبت و رابطهٔ فرد «مرتکب»داوری داشته باشیم قطعا وادار به صراحت‌لفظ و تعیین عنوان و یا صفات بسیار منفی و زننده برای آن‌چه که این افراد مرتکب شده‌اند و شخص خودشان می‌شویم
صفاتی مانند«خودفروختگی»و«میهن‌فروشی»از جمله اولین و درخور‌ترین صفات برای تعریف و خواندن این اعمال و عامل‌هاست.
اگر چشمپوشی،همسویی و همکاری در برنامه‌ای و یا کسانی که هدف‌شان تضعیف و نابودی موجودیت‌شما و هر آن‌چه مربوط به شماست مثلا «زبان» خودفروختگی و فرد مرتکب خودفروخته نیست پس مسئله را با چه فرمول و اصولی باید حل کرد،زیرا نفاق و تناقض در مسئله وجود،به این معنی که هیچ عقل و منطقی نمی‌پذیرد یک فرد هم «خودی»باشد و خود را چنین بخواند و هم «همکار با بیگانه»در تضعیف و نابودی موجودیت«خودیِ خود»باشد مانند کسانی که با محور افغانیت/پشتونیسم همکاری و تعامل دارند!!!
عاقل تهدید را شناسایی می‌کند و به جایگاه،مقاوم و نسبت و رابطهٔ خودش با منبع آفرینندهٔ تهدید توجهی نمی‌ورزد،زیرا اصل برایش فرونهادن تهدید و خنثی‌سازی منبع آفرینندهٔ آن است،در حوزهٔ رسانه و ترویج گویش افغانی/پشتون اگر انتقاد کارساز بود که چنین اتفاقاتی نمی‌افتاد،اکنون که چنین رخ‌داده آن‌هم در مراتب «پشمار و آشکار» شاید اعتراض هم کار به جایی نبرد اما «تحریم» این رسانه‌هاست و همکاری و شراکت در برنامه‌های شان مشروط به حذف دستور «تولید به گویش افغانی/پشتونی»از برنامه کاری شان است و یا ترغیب و تشویق بازرگانان،سرمایه‌داران و حتی مردم برای حمایت مالی جهت تاسیس شبکه‌ها و تیم‌های رسانه‌ای مستقل و استوار بر اصول و رویکرد نافع برای تمامیت‌پارسی نیز از بهترین گزینه‌هاست در صورتی که تحریم‌ها موثر واقع نگردد یا دلیل این همکاری در ترویج و تولید محتوا به گویش افغانی/پشتو همان دلیل همیشگی که برای توجیه ارائه می‌شود باشد یعنی «چاره‌ای نیست و ما مجبوریم» که بیشتر یک دلیل کلیشه‌ای و پوسیده است.
تحریم آن دسته از گروه‌های رسانه‌ای و رسانه‌ها که ترویج فرهنگ و زبان افغانی/پشتو می‌کنند برای هر فرد فارسیزبان گذشته از جایگاه اجتماعی و درجهٔ تحصیلی امری بایسته در انجام،سودمند در پیامد و فرونهادن تهدید این ترویج شوم است.
فارسی
العربية
English
Deutsch
Français
Español
Русский
中文
한국어
日本語
Türkçe
Italiano
Svenska
Norsk
اردو
Português