حوادث هرات و تاثیر آن بر جامعهٔ افغانستانی مهاجر  و واکنش فراملی به آن حوادث.

۱-حوادث نیمهٔ اول خردادماه/جوزا در هرات

در اوایل خردادماه/جوزا، طالبان در هرات با بررسی وضعیت پوشش،حضور و رفت‌وآمد زنان در شهر هرات و اماکن عمومی گزارشی مبنی بر متناسب نبودن این امور با دیدگاه و چارچوب مورد نظر خودشان تهیه کردند که پس از آن،بلافاصله فرمانی جهت برخورد،پیشگیری و بهبود این وضعیت به اصطلاح ناجور و زنندهٔ زنان هرات صادر شد.

با گذشت چند روز اندک از صدور این فرمان افرادی از بخش امر‌باالمعروف یا همان سازمان ارشاد و فرهنگ اسلامی طالبان وارد عمل شده و در برخی مناطق شهری و پیرامونی برخوردهای ناموجه از لحاظ انسانی،اسلامی و حتی ناقض عرف و فرهنگ عمومی هرات با شهروندان به ویژه بانوان داشتند.

این برخوردهای غیر انسانی،اسلامی و ناقض عرف و فرهنگ عمومی هرات،عامل اصلی تحریک مردم و اعتراض گسترده در برخری نقاط شهری هرات شد که نقطهٔ جوش آن در منطقهٔ «جبرائیل» مشاهده شد،در این منطقه با اعتراض جدی مردم به رفتار زشت عوامل طالبان و ایستادگی در برابر آن‌ها سبب خشم طالبان گشت و طبق معمول دست‌ به سرکوب مسلحانه و دستگیری شهروندان زدند که در این اثنا ۱۰ها نفر دستگیر و روانهٔ زندان‌ها شدند و ۱۰‌ها نفر نیز زخمی شده که آماری از کشته‌شدگان نیز در این جمع هست اما به دلیل نبود اطلاعات کافی نمی‌توان به تعداد آن اشاره کرد.

این چکیده‌ای از حوادث خردادماه/جوزا در هرات بود که علت آن نخست گزارش و ارزیابی منفی از وضعیت پوشش،رفت‌وآمد و حضور زنان در شهر و اماکن عمومی در هرات و سپس صدور فرمان جهت برخورد،پیشگیری و بهبود این وضعیت توسط ادارهٔ« امربه معروف »و برخورد فاجعه‌بار افراد مسئول آن با مردم به ویژه زنان هرات بود.

۲-تاثیرات حوادث هرات بر جامعهٔ افغانستانی مهاجر در اروپا،آمریکا و دیگر کشورها. 

این حوادث اما تاثیراتی بر جامعهٔ افغانستانی مهاجر در سراسر جهان داشت،به ویژه در اروپا،جامعهٔ افغانستانی مهاجر در اغلب کشورها از وضعیت معیشتی و رفاه نسبتا خوبی برخوردار است و به همین سبب نیز طرز استفاده از امکانات هوشمند،شبکه‌ها و فضای مجازی را خوب می‌داند و حضور گسترده در آن‌ها دارد،همین امر باعث ارتقاء ارتباطات جمعی،شبکه‌سازی،ایجاد گروه‌ها،سازمان‌ها،موسسه‌ها و از همه مهم‌تر موتور محرک برای کنشگری در حوزه‌های متنوع مربوط به کشور افغانستان شده و توان یا امکان راه‌اندازی راه‌پیمایی‌ها و تظاهرات‌های کلان در بسیاری از کشورها را به آن بخشیده.

با توجه به این قابلیتی که جامعهٔ افغانستانی مهاجر با استفاده از امکانات،شبکه‌ها و فضای‌مجازی و حضور گسترده در آن‌ها از خود نشان داده،پس به راحتی می‌توان آن را نیرویی بسیار قوی در تاثیرگذاری بر روند اتخاذ سیاست‌های کشورهای خارجی در قبال کشور و جامعهٔ افغانستان و همچنین بیش از این بر وضعیت و روندهای مختلف داخلی افغانستان دانست.

از عوامل تقویت‌کننده و تحریک کنندهٔ دیاسپورای افغانستانی در کشورهای مختلف و کنشگری‌های شان در حوزه‌های گوناگون داخلی افغانستان و حتی گاهی مسائل کشورهای‌ دیگر مانند ایران و برخی دیگر ، واقعهٔ واگذاری کشور به گروه قومی و تروریستی طالبان و بازگشت این گروه بر مسند قدرت و در جایگاه دوم عملکرد تروریستی مداوم طالبان و نفرتی که نسبت به آن گروه در ذهن یا حافظهٔ‌جمعی آن وجود دارد، است!.

۳-تظاهرات‌های متعدد متاثر و انگیزه‌گرفته علیه گروه قومی و تروریستی طالبان از حوادث مرگبار هرات و ایستادگی مردم!.

حوادث هرات با سرعت در شبکه‌ها مختلف و فضای‌مجازی پخش شد،تصاویر و ویدیوهای مختلف حاوی صحنه‌های دلخراش و غم‌انگیز شهروندان هرات و از سویی نمایانگر رویکرد سرکوبگرایانه و توحش طالبان بودند،صفحه‌های مجازی این تصاویر را بارها و بارها پخش و نشر کردند و همین عمل باعث آشکار شدن جنایت‌های طالبان و تحریک جامعهٔ افغانستانی مهاجر در اقسانقاط جهان شد،خود را صدا و آیینه‌ای برای بازتاب دردها و رنج‌های شهروندان تحت فشار و چشندهٔ جنایات طالبان دانست،طبق معمول و تجارب گذشتهٔ خود با سرعت به اتحاد فکری و عمل دست یافت،منسجم از صفحات و امکانات مجازی و واقعی خود در اطلاع‌رسانی و سازماندهی افراد و گروه‌هایی برای به راه‌اندازی تظاهرات در اکثر کلان‌شهرها استفاده کرد تا صدای شهروندان زیر ضرب و‌ جنایات طالب را به گوش جهانیان برساند و عامل آشکارکنندهٔ جنایات و ستم طالبان باشد.

جامعهٔ افغانستانی مهاجر،اگر چه که در کشورهای مختلف جهان پراکنده است،اما با تجربهٔ تلخ بازگشت گروه قومی و تروریستی طالبان به کشور و جنایات آن و  همزمانی گسترش فناوری و ابزارهایی که در دسترس بشریت قرار داده مانند شبکه‌ها و فضای‌مجازی توانسته به خودآگاهی قابل توجهی و مسئولیت‌پذیری در برابر اوضاع کشور و جامعه‌اش در درون افغانستان برسد و با کنشگری‌اش با درجات و حالات مختلف مانند همرسانی پست‌ها،تصاویر،ویدیوها،مقالات و دیدگاه‌های مختلف مخالف طالبان و حالت جمعیِ‌عینی آن مانند تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی در اماکن پرتردد و کلان‌شهرها به نیرویی بسیار قوی و تاثیرگذار بر وضعیت کشور و جامعه تبدیل شده است.

سپنتام جمشیدی