اشتراک در یک رفتار تکانشی!
رفتار غیرحرفهای و کاملا بیدقت برخی خرس ها و برخی ماهیگران هنگام ماهیگیری در شرایط فراوانی.
در برخی موارد دیده شده هنگامی که یک خرس در هنگام ماهیگیری در شرایط فراوانی با شمار کلانی از ماهیها در رودخانه رو به رو میشود مانند توله خرس های بازیگوش که بدون هیچ دقت و فهم قبلی از عمل خود به این سو و آن سو میپرند و با شکار یا آن سوژهٔ رفتار خود بازی میکنند برخی خرس های بالغ هم در این هنگام چنین رفتاری غیرحرفهای،بازیگوشانه و بیدقت از خود نشان میدهند،گمان میرود چون احتمالا چون شمار ماهیها بسیار هست و به هر سو که نگاه میکنند ماهی میبینند پس نیازی به یک نوع شکار حرفهای و دارای دقت که تک به تک حرکتها براساس نقشه باشند نیست و همین باعث میشود مانند تولهخرس ها هر لحظه بدون دقت به این و آن سو بپرند و در اکثر این پرش های هدفمند به سمت یک ماهی نتیجه ندهد،همین رفتار غیرحرفهای و بیدقت به اصول حرفهای ماهیگیری در برخی ماهیگیران نیز در مواقعی که ماهی پرشمار هست دیده میشود،احتمالا بر این مبنا که،اکنون که ماهی بسیار هست پس نیازی به رفتار حرفهای و اصولی دقتمند مانند مواقعی که ماهی کم هست و رفتار و حرکات بر اساس اصول و دقت پیشمیرود نیست،زیرا قلاب را در هر نقطه که بیندازند ماهی هست و امکان گاززدن یا بلعیدن طعمه بالاست،این دقیقا در شباهت با همان رفتار بازیگوشانه و بی دقت خرسهای بالغ در هنگام ماهیگیری در شرایط فراوانی است.
این نوع رفتار در هنگام فراوانی یک رفتار عادی نیست بلکه نوعی افت رفتار اصطلاحا «تکانشی»یا عادی شناختی است( رفتار تکانشی یعنی کاهش مهار شناختی و تصمیمگیری سریع بدون ارزیابی پیامدها،
که میتواند با برانگیختگی فیزیولوژیک همراه باشد) که ناگهان مغز بر اساس سیگنال بسیار قویای که احساس«خوشی از دیدن شمار کلان ماهی ها یا قابل مقایسه با هنگام دریافت پاداش کلان»از وجود فراوانی به فرد دست داده است دچار یک فریب یا تحریف میشود یا مانند زمانی که مقدار زیادی «دوپامین» در یک فرد ترشح میشود و در اثر این ترشح نوعی حالت تحریف شده یا فریب را به مغز وارد میکند و مغز دچار یک چشمپوشی و یا غفلت از وجود افکار و پیشداشتهای مدنظر گرفته شده یا منطقی و اصولی که معمولا در حالت عادی خود دارد میشود و این حالت فریب و یا تحریف شده وجود دارد رفتار تکانشی نیز قابل مشاهده است.
کمی پرمعناتر اگر بخواهیم تعریف کنیم شاید بتوان با دو مفهوم« نغمت در هنگام نعمت»توضیح استعاری مورد پسندی داشت زیرا هر دو در یک حوزه « شناختی » تعریف و تشریح پذیر اند اما با تفاوت ماهیتی که دارند میبایست محاط بود،شرایط فراوانی در مثال خرسبالغ و ماهیگیران و رفتار تکانشی در برابر نعمت مادی کلان که در برخی موارد پیامدهایی مشابه رفتار تکانشی اما در قالب رفتار اجتماعی و تغییر منزل فردی دارد.اما تصور کنید یکی از دوستان شما ناگهان به سرمایه مادی کلانی رسیده و پس از آن رفتار او کلی با شما و همهٔ افراد گرداگردش تغییر کرده و نوعی حالت برتری معابانه یا از نگاه از بالا به پایین روبه خود گرفته،در این لحظه چند اتفاق میافتند،یکی اینکه شما با دیدن چنین رفتار ناپسندی به دلیل عزتنفس خودتان از وی دوری میگزینید،دوم اینکه خود او به دلایل مختلف از جمله آن نگاه از بالابهپایین یا برترمعابانه و ترس این که شما از او سوءاستفاده مالی کرده یا درخواست حمایت مالی داشته باشید از شما دوری میگزیند.اما اتفاق مرکزی سوم که در این میان رخ میدهد اتفاقیست که تغییر دهنده و در بسیاری از موارد دارای پیامدهای بسیار منفی برای فردی است که به یک باره در شرایط «نعمت مادی کلان » قرار گرفته،رفته رفته کوچک شدن دایرهٔ روابط اجتماعی فرد و در پی آن اختلال در رفتار کلی و رفع نیاز های روانیای که یک انسان با سرشت اجتماعی یعنی سرشتی که در بیشتر موارد در تنهایی دچار مشکلات جدی فراوان میشود و ذاتا به انس گرفتن با دیگری یا دیگران میل دارد،هر آن رفتاری که این میل را نادیده بگیرد و در رفع و رسیدگی به مطالبات آن چشمپوشی کند عملا خود را در معرض خطرهای جدی روانی قرار داده.
